وشكر هر يك از اينها آن است كه به نحوى كه خدا فرموده است به آنها معاشرت نمايد ، و حقوقى كه حق تعالى براى ايشان مقرر فرموده رعايت نمايد ، و چون چنين كند حق تعالى آن نعمت را زياده مىگرداند ، و اگر كفران كند سلب مىگرداند ، چنانچه پادشاهان اگر در قدرت واستيلاى خود شكر كنند و رعايت حال رعيّت و حقوق ايشان بكنند مُلك ايشان پاينده مىماند والّا به زودى زايل مىگردد ، چنانچه گفته‌اند كه : « مُلك با كفر باقى مىماند و با ظلم باقى نمىماند « 1 » » . و اگر عالمى بر رعيّت خود سلوك ننمايد به زودى علم را ازاو سلب مىنمايندوالّا علمش را مىافزايند ، و اگر آدمى اعضا وجوارح خود را به معاصى الهى بدارد به زودى آن اعضا به بلاها مبتلا مىشود و از آنها منتفع نمىشود ، وعقاب و ثواب آخرت از براى هر يك از رعايت وعدم رعايت اين حقوق ثابت است ، و تفصيل آنها در كتب احاديث مسطور است ، و اين رساله گنجايش زياده بر اين ندارد .

--> ( 1 ) - ربيع الابرار زمخشرى : 2 / 823 .